گروه طراحی دلوان

انواع سیم و کابل های برق از تجهیزات بسیار مهم و پرکاربرد می باشند که عضو جدایی ناپذیر شبکه ها و مدارهای برق قدرت هستند . سیم و کابل نقش بسزایی در زندگی روزمره ما دارند . از سیم کشی خانه گرفته تا استفاده در صنایع بزرگ .

این دو تجهیز دارای مفهوم کاملاً متفاوتی هستند ؛ اما ممکن است گاهی این دو باهم اشتباه گرفته شوند . گرچه هم سیم و هم کابل از هادی مشترکی برای انتقال جریان الکتریکی ساخته شده اند ؛ اما تفاوت اساسی بین سیم و کابل این است که سیم از یک رشته هادی ساخته شده است که با لایه ای از عایق پوشیده شده است . در واقع می توان گفت سیم ، یک تک رساناست در حالی که کابل از دو یا چند هادی عایق بندی شده تشکیل شده است که به هم تابیده شده اند .

انواع کابل برق :

یک یا چند رشته هادی که از محیط اطراف خود ، عایق شده باشند ، کابل نامیده می شود . معمول ترین فلز مورد استفاده به عنوان هادی سیم و کابل ها ، مس و آلومینیوم با خلوص بالا می باشد .

ولتاژ روی سطح عایق کابل نسبت به زمین ، ولتاژ فازی خوانده می شود و با U0 نمایش داده می شود . حرف اختصاری U نیز بیانگر ولتاژ بین هادی ها می باشد .

طبقه بندی انواع کابل بر اساس سطح ولتاژ :

کابل های فشار ضعیف با علامت اختصاری LV (Low voltage Cabels)

• دارای سح ولتاژ 300 الی 1000 ولت می باشد
• از کابل ‌های فشار ضعیف برای انتقال برق در روشنایی، برق‌کشی تاسیسات، ساختمان ‌های مسکونی و تجاری تا انتقال نیروی محرکه به الکتروموتور ها و غیره با قابلیت نصب داخل کانال و یا به صورت دفن در زمین استفاده می‌ گردد.

کابل های فشار متوسط با علامت اختصاری MV (Medium voltagheCabels)

• دارای سطح ولتاژ یک تا 33 کیلو ولت
• کابل فشار متوسط برای توزیع انرژی الکتریکی تکفاز و یا سه فاز و در پست های خطوط توزیع مورد استفاده قرار می گیرد.از این کابل ها همچنین در شبکه های عمومی و صنعتی ، تاسیسات داخلی و خارجی، بصورت دفن در زمین(نصب ثابت) و یا داخل کانال استفاده می شود.

کابل های فشار قوی با علامت اختصاریHV (high voltage Cabel)

• دارای سطح ولتاژ 63 تا 230 کیلو ولت .
• این نوع کابل‌ها جهت انتقال برق در ولتاژهای بالا، متصل کردن فیبر نوری، کاربردهای صنعتی بر روی دکل های بزرگ و بین شهری

کابل های فوق فشار قوی با علامت اختصاری EHV (Extra highe Cabels)

• دارای سطح ولتاژ 400 کیلوولت به بالا این کابل در خطوط انتقال زمینی برق، نیروگاه ها و پست های برق فشار قوی به کار می رود .

طبقه بندی کابل بر اساس نوع عایق و روکش

برای عایق نمودن سیم و کابل از انواع پلیمر ( الستیک و پالستیک ) و کامپاندهای آن استفاده میکنند که معمولاً خواصی مثل سختی، نرمی، دانسیته (چگالی) ، دمای نقطه کار محیط ، کم یا زیاد بودن ضریب دی الکتریک، مقاوم بودن در برابر سایش ، روغن و دیگر مواد شیمیایی ، مقاومت در برابر اشعه ، شعله ، کم دود بودن ، فقدان هالوژن و...را در بر میگیرند.

هریک از پالستیک ها یا لاستیک های مورد مصرف به عنوان عایق فیلر و بدینگ و یا روکش ، تعدادی از خواص مذکور را دارا می باشند و برحسب نوع کاربرد ، از کامپاندی استفاده می شود که خواص مورد نظر برای آن کاربرد خاص را دربر داشته باشد . در زیر برخی از مواد پلیمری را مورد توجه قرار می دهیم .

• عایق و روکش از نوع PVC( پلی وینیل کلراید )

از معمولترین کامپاندها برای عایق کاری انواع کابلهای ساختمانی و ابزار دقیق و قدرت و ... میباشد که از مهمترین ویژگیهای آن خاصیت خود خاموش کنی شعله است . سیم ها و کابل ها به صورت شبکه های گسترده ، تمام ابنیه و ساختمان ها را در برمی گیرند و چنانچه در نقطه ای از ساختمان ، سیم و یا کابلی در معرض آتش قرار گیرد ، آتش میتواند از طریق این شبکه به کل ساختمان گسترش یافته و انتشار یابد . نقطه کار دمایی آن ۷۰ درجه سانتی گراد و بعضی از گریدهای آن تا ۱۰۵ درجه است . نقطه ضعف این کامپاند مقاوم نبودن آن در مقابل بعضی از هیدروکربورها و مخصوصاً هیدروکربورهای چرب است و در شرایط آتش نیز دود زیاد و بخارات و گازهای سمی متصاعد می کند .

• پلی اتیلن PE

پلی اتیلن ، پلیمری با خصوصیات الکتریکی عالی ، جذب آب کم و بدون هالوژن می باشد . در کابل های مخابراتی به صورتی وسیع به عنوان عایق و روکش به کار می رود . پلی اتین بر خالف PVC خود خاموش کن نیست(مانند سوختن شمع) و در مجاورت مستقیم با مس یا نوار مسی اسکرین ، دچار نوعی شکنندگی می شود ، که این خاصیت با افزایش دما تشدید می شود . نقطه کار دمایی پلی اتیلن ۷۰ درجه سانتی گراد است .

• (XLPE (Cross linked poly ethylene

علیرغم مشخصات عالی الکتریکی پلی اتیلن ، استفاده از آن به دلیل نرم شدن و تغییر شکل آن در درجه حرارت بالا و خواص ضعیف مکانیکی آن ، محدود است و برای مصارفی که نقطه کار بیش از ۷۰ درجه سانتی-گراد نیاز دارند مناسب نیست . برای غلبه بر این محدودیت ، از روش پخت یا کراس لینک کردن استفاده می کنند و به این ترتیب دمای نقطه کار به ۹۰ درجه سانتی گراد افزایش می یابد . XLPE بر خلاف PVC غیر هالوژنه است و در هنگام سوختن فاقد گازها و بخارات سمی و خورنده است . XLPE از کراس لینک نمودن PE به دست می آید و همانند PE دارای خواص عایقی بسیار خوب ، میزان جذب آب خیلی کم و وزن مخصوص و ثابت دی الکتریک کم است و علاوه بر این ها ، با توجه به فرآیند کراس لینک شدن که همان ایجاد پیوندهای عرضی در ساختار PE می باشد ، دارای پیوندهای طولی هیدروکربنی نیز است .

• پلی یورتان

پلی یورتان های نرم را برای مصارف روکش ویژه به کار می برند ، چون مقاومت آنها در برابر سایش عالی است.

• کوپلیمرهای پلی استر

ویژگیهای این پلیمرها عبارتند از:

مقاومت در برابر مواد شیمیایی

فرآیندپذیری آسان

مقاومت مکانیکی و پایداری

• پلی تترا فلوئورو اتیلن PTFE

خواص الکتریکی برجسته ای دارد و مقاومت آن در برابر مواد شیمیایی و دما بسیار زیاد است .

• پلی اتیلن ترفتالات PET

با نام تجاری Mylar به صورت گسترده ، به عنوان نوار بر روی کابل های چند رشته پیچیده می شود و به عنوان لایه میانی برای پیشگیری از نفوذ اجزایی مثل روغن و پلاستی سایزر از بدینگ یا روکش به عایق ، به کار می رود و نیز برای جداسازی عایق از هادی های استرند شده مورد مصرف می باشد .

• لاستیک طبیعی NR

لاستیک ها که در عایق و روکش گروهی از کابل ها مورد استفاده قرار می گیرد ، موادی هستند که عموماً مقاومت خوبی در برابر سایش داشته ، انعطاف خوبی نیز دارند و در عین حال دیر آتش گیر هستند ، ولی از اشاعه آتش نمی توانند جلوگیری کنند .

• اتیلن وینیل استات EVA

دمای نقطه کار EVA تا ۱۱۰ درجه سانتی گراد است ، اما خواص الکتریکی آن پایین تر از EPR است . از EVA در پایه مواد نیمه هادی اکسترود شونده استفاده میکنند .

• رابر سیلیکون SIR

سیلیکون ها خواص برجسته ای دارند ، از جمله تحمل درجه حرارت تا دمای ۱8۰ درجه سانتی گراد . اما در دمای محیط ، خواص مکانیکی آن تا حدی از سایر مواد مرسوم ، به ویژه در مقایسه با مواد روکشی پایین تر است .

• لاستیک کلروپرن CR

پلی کلروپرن که به نئوپرن هم شهرت دارد ، اولین لاستیک مصنوعی تجاری بود و کاربرد عمده آن به عنوان ماده روکشی منعطف و در عین حال بسیار محکم و ضد سایش است .

طبقه بندی کابل ها بر اساس تعداد رشته :

کابل‌های فشار ضعیف (LV) معمولا از یک تا پنج رشته تولید می شوند .

کابل های فشار متوسط (ML) از یک تا سه رشته تولید می شوند .

کابل های فشار قوی (HV) از یک تا سه رشته تولید می‌شوند .

انواع کابل و معرفی نوع کاربرد آنها :

خرید کابل مسی :

به کابل هایی که هادی از جنس مس داشته باشند ، کابل مسی گفته می شود. امروزه از فلزات زیادی همچون آلومینیوم، نقره، فولاد، سرب و … نیز به عنوان هادی استفاده می شود ، اما در میان آن ها کابل مسی کاربرد بیشتری در صنعت دارد .

بررسی ویژگی های این فلزات و قیمت تمام شده آن ها سبب شده است تا این نتیجه حاصل شود . مس ساختار فیزیکی و شیمیایی خاصی دارد ، به همین دلیل از برتری بیشتری نسبت به سایر انواع کابل برخوردار است .

فلز مس در حال حاضر بهترین رسانای الکتریکی در بین بسیاری از فلزات شناخته می شود . انعطاف پذیری این فلز بسیار زیاد است . علاوه بر این ، مس غلطک پذیری بالایی دارد . مسی که به شکل میله درآمده باشد ، با کشیده شدن به رشته های نازک تبدیل می شود .

کابل های مسی در تعداد رشته های گوناگون و سطح مقطع های متنوع به بازار عرضه می شوند.

این محصولات کاربردهای متنوعی دارند. به عنوان مثال، کابل مسی تلفن، کابل مسی برق، کابل مسی مخابرات، کابل مسی آنتن، کابل مسی کواکسیال و … از انواع کاربردهای کابل مسی به شمار می آیند.

برای خرید کابل مسی اینجا کلیک کنید .

مزایای استفاده از کابل مسی

• انعطاف پذیری
• کارایی و بازدهی بیشتر
• ایمنی بالا
• کاربرد زیاد
• سازگاری با سایر انواع سیم کشی
• دوام و مقاومت بالا

کابل مفتولی :

کابل مفتولی نوعی سیم هادی است که به کابل های خشک و زمینی نیز معروف هستند. این کابل ها بر خلاف سیم افشان ، تک رشته ای است. سیم های مفتولی به دو صورت خشک و ثابت تولید می شوند .

سیم خشک در مواردی مانند تابلو های تبلیغاتی و توزیع کننده های برق مورد استفاده قرار می گیرد چرا که این نوع از سیم ها رسانا است و جریان برق را به خوبی منتقل می کند ولی سیم ثابت غیر قابل انعطاف است و در زیر گچ ها و در لوله ها کاربرد دارد.

این سیم ها معمولا از فلز مس و با عایق پی وی سی ساخته می شوند. قطر کابل مفتولی حدود (۳.۵۷ – ۱.۱۳) میلی متر متغیر است.

مزایای کابل مفتولی

مزایای کابل مفتولی به صورت زیر است:

• کابل مفتولی اگر با ورق گالوانیزه گرم تولید شود، برای تمامی مناطق آب و هوایی بسیار سازگار است.
• در برابر رطوبت هوا و زنگ زدگی بسیار مقاوم است.
• در ساییدگی و پیچیده شدن مقاومت دارد.
• برای همه افراد در همه شهر ها قابل دسترس است.
• از نظر اقتصادی به صرفه و مناسب است.
• سطحی صاف دارد و عمر مفید آن بالاست

کاربرد کابل مفتولی

شاید تا به حال بسیار کابل مفتولی را در اطرافتان دیده باشید زیرا کابل مفتولی به واسطه مزایایی که دارند، بسیار پرکاربرد است. در ادامه چند مورد از مصارف این نوع از کابل ها ذکر شده است:

• کابل کشی ساختمان ها و مصارف صنعتی در آجرکاری و بتن کاری
• در محیط های مرطوب، خشک و در مکان های باز و بسته
• در ساخت تابلو برق
• کابل کشی در لوله های خرطومی و ساده
• توزیع برق در نیروگاه ها
• در عایق بندی و رابیتس بندی
• عایق کاری موتور خانه ها

کابل افشان

کابل برق افشان (Multicore Cable) که به «کابل قابل انعطاف» یا «سیم نرم» نیز معروف است، از دو یا چند سیم رشته‌ای به هم تابیده شده، ساخته می‌شود. هادی این کابل از جنس فلز مس است و عایق به کار رفته روی سیم‌ها از پی وی سی (PVC) از نوع پلیمر PVC/D و در روکش کابل نیز پلیمر PVC از نوع پلیمر PVC/A است.

نکته: کابل افشان تک سیمی یا رشته‌ای نیز در بازار موجود است، اما برای مصارف داخلی (ساختمان های تجاری و مسکونی) استفاده می‌شود.

انواع کابل افشان

به طور کلی، کابل افشان به سه نوع زیر دسته بندی می‌شود:

• کابل افشان سبک

برای کابل‌های ورودی و اتصال در وسایل برقی، لوازم خانگی و ماشین آلاتی که دو شاخه آنها به شکل ثابت به کابل نصب است، استفاده می‌شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.

• کابل افشان قدرت

برای تأمین انرژی الکتریکی در فضای باز، درون خاک، داخل آب، داخل ساختمان، کانال‌های کابل کشی، نیروگاه‌ها، مصارف صنعتی و غیره استفاده می‌شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.

• کابل افشان آلومینیوم

بیشتر کابل‌های نوع افشان از مس ساخته می‌شوند اما به دلیل هزینۀ بالای تهیه مس، تعدادی از تولیدکنندگان به دنبال جایگزینی آلومینیوم با مس هستند. کاربرد این نوع کابل محدود است.

همچنین، کابل‌های افشان از نظر ولتاژ نامی به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند:

• کابل‌ها با ولتاژ نامی ۳۰۰/۳۰۰ ولت (استاندارد ملی ایران به شماره 52 و استاندارد بین المللی 60227 IEC 52 تولید می‌شوند)
• کابل‌ها با ولتاژ نامی 5۰۰/۳۰۰ ولت (استاندارد ملی ایران به شماره 53 و استاندارد بین المللی 60227 IEC 53 تولید می‌شوند)

ویژگی‌های کابل افشان

مهم‌ترین مشخصات کابل افشان عبارتند از:

• سرعت تغذیه مسیر تا 240 متر در دقیقه را دارد.
• قادر به تحمل ولتاژ 300 تا 500 ولتی است.
• از این کابل می‌توان در نقاط خشک و نمناک استفاده کرد.
• در پیچش و خمیدگی استحکام بالایی دارد.
• به راحتی نمی‌شکند و به نسبت به سایر کابل‌ها مقاوم‌تر است.
• بازدارنده شعله و خود خاموش است.
• در انواع سایز، اندازه و تعداد رشته به فروش می‌رسد.
• سطح رسانایی بهتری نسبت به سایر کابل‌های موجود دارد.
• دارای انعطاف پذیری بالا و قابلیت‌های مکانیکی مناسب است.
• به دو شکل بسته بندی کلافی و حلقه‌ای عرضه می‌شود.
• برای برنامه‌های کاربردی مرتبط با انتقال داده مفید است.
• می‌توان از این کابل برای انتقال سیگنال صوتی، ویدئویی و رادیویی استفاده کرد.
• می‌تواند سیگنال‌های دیجیتالی و آنالوگ ارائه دهد.

کاربرد کابل افشان

سیم‌های افشان کاربردهای وسیعی دارند. کابل افشان محصولی همه جانبه و مناسب برای پروژه‌های موقت و دائمی است. از این کابل برای کاربردهای زیر استفاده می‌شود:

در ساختمان

مهم‌ترین کاربرد کابل افشان را می‌توان در امور ساختمانی در نظر گرفت. این کابل در سیم‌کشی داخلی ساختمان جهت اجرای تأسیسات برقی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از ساختمان‌های مسکونی گرفته تا اداری و تجاری، انتخاب کابل مناسب می‌تواند هم برای موارد ایمنی و هم عملکردی مورد استفاده قرار گیرد. در این میان، کابل افشان می‌تواند انتخاب مناسبی برای سیستم توزیع و انتقال برق ساختمان باشد.

در پمپ آب

کابل افشان به دلیل نرم بودن و کاربرد در فواصل کوتاه، گزینه مناسبی برای استفاده در پمپ آب است. بدین دلیل که پمپ آب فشار هیدرواستاتیکی دارد و این فشار منجر به نفوذ آب، به داخل کابل پمپ شناور از طریق منافذ ایجاد شده در سطح روکش می‌شود.

نشت آب حاوی املاح معدنی در اطراف کابل، باعث ایجاد آسیب شدید و بروز اتصالات در تجهیزات متصل به آن می‌شود. مقاومت کابل کاهش پیدا می‌کند و در نهایت، کارآیی خود را از دست می‌دهد. اینجاست که استفاده از یک کابل مناسب مانند کابل افشان در پمپ‌های آب می‌تواند به معنای مقاومت در برابر شرایط مخرب باشد.

در صنایع

استفاده از کابل افشان نوع قدرت در صنایع و نیروگاه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در صنایع که انتقال برق نیاز به جریان‌های فشار قوی دارد، کابل افشان باعث کاهش تداخلات سیگنالی شده و نیازهای عملکردی نیروگاه‌ها را برآورده می‌کند.

کابل کواکسیال چیست ؟

بخش عمده ای از سیگنال ها و داده ها، در پروژه های مخابراتی، از طریق کابل کواکسیال منتقل می شوند. این نوع از کابل ها از سالیان قبل، برای این منظور مورد استفاده قرار گرفته اند. اطلاعات جامع تر در مورد کابل کواکسیال را در این مقاله بیابید.
کابل کواکسیال چگونه کابلی است؟
کابل های کواکسیال (Coaxial Cable)، که از سال ۱۹۳۶ وارد بازار سیم و کابل، شدند، نوعی از کابل می باشند که در داخل آن ها از یک رسانا یا هادی استفاده شده است. این رسانا به کمک عایق پلیمری پوشش داده می شود. به منظور حذف میدان های الکتریکی خارج از این کابل، یک لایه ی مسی ساده یا قلع اندود، با نوار آلومینیوم فویل به نام اسکرین روی لایه عایق کشیده می شود.
اجزای مذکور به کمک لایه پلمری روکش می گردند. جنس این روکش را معمولاً پی وی سی در نظر گرفته می گیرند. گفتنی است که هادی این کابل ها، از مس آنیل شده و به صورت تک مفتولی یا تابیده شده منظم می باشد که گاهاً به صورت ساده و گاهاً به صورت قلع اندود به کار می روند. عایق به کار گرفته شده در ساختار این کابل ها، آمیزه ی پلی اتیلنی فوم یا جامد است.
انواع کابل کواکسیال

انواع کابل کواکسیال

کابل های کواکسیال بر اساس مشخصات و ویژگی های خود مانند قطر، امپدانس و همچنین نیاز های مربوط به انواع مختلفی تقسیم می شوند. بر اساس امپدانس، می توان آن ها را به دو نوع ۵۰ و ۷۵ اهمی تقسیم نمود. اما در یک دسته بندی کلی، کابل کواکسیال را به دو دسته ی Thinnet و Thicknet تقسیم می کنند. کابل Thinnet قطری برابر با ۲۵/۰ اینچ دارد که کاربرد راحتی نیز دارند. این نوع از کابل ها تقریباً قابل استفاده برای کلیه ی شبکه ها می باشند.
کابل Thinnet مستقیماً به کارت شبکه اتصال پیدا می کند. کابل های Thicknet نیز انعطاف پذیر و دارای قطری ۲ برابر کابل Thinnet هستند. این نوع از کابل ها، دارای هسته ی مسی ضخیم تری نیز می باشند. کاربرد این دسته از کابل ها در مقایسه با نوع اول، کم تر است.

کاربرد کابل کواکسیال

کاربرد کابل کواکسیال برای مقاصدی چون انتقال فرکانس های صوتی در تلویزیون و رادیو به وفور دیده می شود. در واقع این نوع کابل، در مسافت های بلند، جهت برقراری ارتباط بین شبکه های تلفن، تلویزیونی و رادیویی مورد استفاده قرار می گیرد و در مسافت های کوتاه، برای اهدافی مانند اندازه گیری الکترونیکی به کار می رود. نوع میکرونی این کابل نیز در تجهیزات نظامی، استفاده می شود. حمل سیگنال ها از ایستگاه های رادیویی و تلویزیونی، به گیرنده ها نیز توسط این نوع کابل ها انجام می شود.